ਦੁਬਈ/ਮੈਡ੍ਰਿਡ, 4 ਫਰਵਰੀ, 2026: ਸਪੇਨ ਨੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਮਾਨਸਿਕ ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦਿਆਂ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਕਦਮ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ। ਸਪੇਨ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਪੇਡਰੋ ਸਾਂਚੇਜ਼ ਨੇ ਦੁਬਈ ਵਿੱਚ 'ਵਰਲਡ ਗਵਰਨਮੈਂਟ ਸਮਿਟ' (World Government Summit) ਦੌਰਾਨ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਕਿ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ 16 ਸਾਲ ਤੋਂ ਘੱਟ ਉਮਰ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਵਰਤਣ 'ਤੇ ਪੂਰਨ ਪਾਬੰਦੀ ਲਗਾਈ ਜਾਵੇਗੀ।
ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਸਪੇਨ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਜਿਹਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਦੂਜਾ ਅਤੇ ਯੂਰਪ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਦੇਸ਼ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ।
ਕਿਉਂ ਲਿਆ ਗਿਆ ਇਹ ਫੈਸਲਾ?
ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਸਾਂਚੇਜ਼ ਨੇ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਪਲੇਟਫਾਰਮਾਂ ਨੂੰ "ਫੇਲ੍ਹ ਸਟੇਟ" (Failed States) ਅਤੇ "ਡਿਜੀਟਲ ਜੰਗਲ ਰਾਜ" (Digital Wild West) ਕਰਾਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਸ ਪਾਬੰਦੀ ਦੇ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਦੱਸੇ:
-
ਅਸ਼ਲੀਲ ਸਮੱਗਰੀ: ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਪੋਰਨੋਗ੍ਰਾਫੀ ਅਤੇ ਹਿੰਸਕ ਸਮੱਗਰੀ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣਾ।
-
ਡੀਪ ਫੇਕ ਅਤੇ ਸ਼ੋਸ਼ਣ: ਬਿਨਾਂ ਸਹਿਮਤੀ ਦੇ ਬਣਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਏਆਈ (AI) ਤਸਵੀਰਾਂ ਅਤੇ ਜਿਨਸੀ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਨੂੰ ਰੋਕਣਾ।
-
ਮਾਨਸਿਕ ਸਿਹਤ: ਬੱਚਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵਧ ਰਹੀ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਦੀ ਲਤ ਅਤੇ ਮਾਨਸਿਕ ਤਣਾਅ 'ਤੇ ਕਾਬੂ ਪਾਉਣਾ।
ਸਖ਼ਤ ਨਿਯਮ ਅਤੇ ਉਮਰ ਤਸਦੀਕ
ਸਰਕਾਰ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ 'ਚੈੱਕਬਾਕਸ' 'ਤੇ ਭਰੋਸਾ ਨਹੀਂ ਕਰੇਗੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਕਿ:
-
ਉਮਰ ਤਸਦੀਕ (Age Verification): ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੂੰ ਅਸਲੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਉਮਰ ਤਸਦੀਕ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਲਾਗੂ ਕਰਨੀ ਪਵੇਗੀ।
-
ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੀ ਜਵਾਬਦੇਹੀ: ਜੇਕਰ ਕੰਪਨੀਆਂ ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਸਮੱਗਰੀ ਹਟਾਉਣ ਵਿੱਚ ਅਸਫਲ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਉੱਚ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ (CEOs) ਵਿਰੁੱਧ ਅਪਰਾਧਿਕ ਮਾਮਲੇ ਦਰਜ ਕੀਤੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ।
-
ਨਵਾਂ ਬਿੱਲ: ਇਸ ਸਬੰਧੀ ਨਵਾਂ ਬਿੱਲ ਅਗਲੇ ਹਫ਼ਤੇ ਮੰਤਰੀ ਮੰਡਲ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਐਲੋਨ ਮਸਕ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ
ਇਸ ਫੈਸਲੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 'X' (ਪੁਰਾਣਾ ਟਵਿੱਟਰ) ਦੇ ਮਾਲਕ ਐਲੋਨ ਮਸਕ ਨੇ ਤਿੱਖੀ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਸਾਂਚੇਜ਼ ਦੀ ਆਲੋਚਨਾ ਕਰਦਿਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ 'ਤਾਨਾਸ਼ਾਹ' ਕਿਹਾ ਹੈ।
ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤੀ
| ਦੇਸ਼ |
ਉਮਰ ਸੀਮਾ |
ਸਥਿਤੀ |
| ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ |
16 ਸਾਲ ਤੋਂ ਘੱਟ |
ਲਾਗੂ (ਦਸੰਬਰ 2025 ਤੋਂ) |
| ਸਪੇਨ |
16 ਸਾਲ ਤੋਂ ਘੱਟ |
ਐਲਾਨ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਹੈ |
| ਫਰਾਂਸ |
15 ਸਾਲ ਤੋਂ ਘੱਟ |
ਬਿੱਲ ਪਾਸ (ਜਲਦ ਲਾਗੂ ਹੋਵੇਗਾ) |
| ਡੈਨਮਾਰਕ |
15 ਸਾਲ ਤੋਂ ਘੱਟ |
ਵਿਚਾਰ ਅਧੀਨ |
| ਭਾਰਤ |
- |
ਸਿਰਫ਼ ਮੰਗ ਉੱਠ ਰਹੀ ਹੈ |
ਕੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਵੀ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ 'ਤੇ ਅਜਿਹੀ ਪਾਬੰਦੀ ਲਗਾਈ ਜਾਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ?