ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ: 23 ਮਾਰਚ, 2026
ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ ਨੇ ਈਰਾਨ ਵਿਰੁੱਧ ਆਪਣੇ ਸਖ਼ਤ ਰੁਖ਼ ਵਿੱਚ ਅਚਾਨਕ ਨਰਮੀ ਲਿਆਉਂਦਿਆਂ 48 ਘੰਟਿਆਂ ਦਾ ਅਲਟੀਮੇਟਮ ਵਾਪਸ ਲੈ ਲਿਆ ਹੈ। ਹੁਣ ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਈਰਾਨੀ ਪਾਵਰ ਪਲਾਂਟਾਂ ਅਤੇ ਊਰਜਾ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ 'ਤੇ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਸੰਭਾਵੀ ਹਮਲਿਆਂ ਨੂੰ ਪੰਜ ਦਿਨਾਂ ਲਈ ਮੁਲਤਵੀ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਫੈਸਲੇ ਨੇ ਪੱਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਜੰਗ ਦੇ ਮੁਹਾਣੇ 'ਤੇ ਖੜ੍ਹੇ ਹਾਲਾਤ ਨੂੰ ਫਿਲਹਾਲ ਇੱਕ 'ਰਣਨੀਤਕ ਵਿਰਾਮ' ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਹਮਲਾ ਮੁਲਤਵੀ ਕਰਨ ਦੇ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ
ਟਰੰਪ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਦੇ ਇਸ ਅਚਾਨਕ ਪਿੱਛੇ ਹਟਣ ਦੇ ਕਈ ਅਹਿਮ ਕਾਰਨ ਮੰਨੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ:
-
ਕੂਟਨੀਤਕ ਗੱਲਬਾਤ: ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਟਰੰਪ ਨੇ ਖੁਦ ਮੰਨਿਆ ਹੈ ਕਿ ਪਿਛਲੇ ਦੋ ਦਿਨਾਂ ਤੋਂ ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਨੁਮਾਇੰਦਿਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਗੱਲਬਾਤ ਚੱਲ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਗੱਲਬਾਤ ਨੂੰ ਸਿਰੇ ਚੜ੍ਹਾਉਣ ਲਈ ਹੀ ਹਮਲਾ ਟਾਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
-
ਈਰਾਨ ਦੀ 'ਮਾਈਨ' ਚੇਤਾਵਨੀ: ਈਰਾਨ ਨੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਧਮਕੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਉਸ ਦੇ ਤੱਟਾਂ 'ਤੇ ਹਮਲਾ ਹੋਇਆ, ਤਾਂ ਉਹ ਪੂਰੀ ਫਾਰਸ ਦੀ ਖਾੜੀ (Persian Gulf) ਵਿੱਚ ਸਮੁੰਦਰੀ ਮਾਈਨਾਂ (Naval Mines) ਵਿਛਾ ਦੇਵੇਗਾ। ਇਸ ਨਾਲ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲਡਮਰੂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੰਦ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ, ਜੋ ਵਿਸ਼ਵ ਦੀ ਤੇਲ ਸਪਲਾਈ ਲਈ ਘਾਤਕ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
-
ਤੇਲ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੀ ਸਥਿਰਤਾ: ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ $100 ਪ੍ਰਤੀ ਬੈਰਲ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹਨ। ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਜੰਗ ਇਨ੍ਹਾਂ ਕੀਮਤਾਂ ਨੂੰ ਨਵੇਂ ਰਿਕਾਰਡ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚਾ ਸਕਦੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਆਰਥਿਕ ਮੰਦੀ ਦਾ ਖਤਰਾ ਪੈਦਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਸੀ।
ਈਰਾਨ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰੀਸ਼ਦ ਦਾ ਸਖ਼ਤ ਰੁਖ਼
ਈਰਾਨ ਦੀ ਅਰਧ-ਸਰਕਾਰੀ ਏਜੰਸੀ 'ਫਾਰਸ' ਮੁਤਾਬਕ, ਈਰਾਨ ਨੇ ਸਾਫ਼ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲਡਮਰੂ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘਣ ਵਾਲੇ ਗੈਰ-ਜੰਗੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਹੁਣ ਈਰਾਨ ਨਾਲ ਤਾਲਮੇਲ ਕਰਨਾ ਪਵੇਗਾ। ਜੇਕਰ ਅਮਰੀਕਾ ਹਮਲਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਈਰਾਨ ਸਾਰੀਆਂ ਸੰਚਾਰ ਲਾਈਨਾਂ ਅਤੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਰਸਤੇ ਬੰਦ ਕਰਨ ਦੀ ਤਾਕਤ ਰੱਖਦਾ ਹੈ।
ਅਗਲੇ 5 ਦਿਨ ਬਹੁਤ ਨਾਜ਼ੁਕ
ਟਰੰਪ ਦੇ ਇਸ ਫੈਸਲੇ ਨਾਲ ਦੁਨੀਆ ਨੇ ਸੁੱਖ ਦਾ ਸਾਹ ਤਾਂ ਲਿਆ ਹੈ, ਪਰ ਖਤਰਾ ਅਜੇ ਟਲਿਆ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਅਗਲੇ ਪੰਜ ਦਿਨ ਇਹ ਤੈਅ ਕਰਨਗੇ ਕਿ ਕੂਟਨੀਤੀ ਰਾਹੀਂ ਕੋਈ ਹੱਲ ਨਿਕਲਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਫਿਰ ਖੇਤਰ ਇੱਕ ਭਿਆਨਕ ਫੌਜੀ ਟਕਰਾਅ ਵੱਲ ਵਧੇਗਾ। ਜੇਕਰ ਗੱਲਬਾਤ ਅਸਫਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਈਰਾਨ ਦੇ ਪਾਵਰ ਪਲਾਂਟ ਅਮਰੀਕੀ ਮਿਜ਼ਾਈਲਾਂ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨੇ 'ਤੇ ਮੁੜ ਆ ਸਕਦੇ ਹਨ।